ఒక గొప్ప గురువు పాఠాన్ని మాత్రమే బోధించరు—నేర్చుకోవాలనే ఆకాంక్షను మేల్కొలుపుతారు.
A great teacher does more than explain a lesson—he awakens the desire to learn.
తెలుగు
జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిన తరగతి
శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం వాణిజ్యశాస్త్ర విభాగంలో నాకు బోధించిన Prof. K. Seshaiah గారి తరగతులు ఇప్పటికీ నా జ్ఞాపకాల్లో సజీవంగా ఉన్నాయి. నిర్వహణశాస్త్రం, మనోవిజ్ఞానశాస్త్రానికి సంబంధించిన ప్రసిద్ధ ప్రయోగాలను ఆయన సిద్ధాంతపరంగానే వివరించేవారు. అయినప్పటికీ, ఆయన నాటకీయమైన బోధన, స్వరంలోని మార్పులు, సందర్భానుసారమైన హావభావాలు, సజీవ ఉదాహరణలు ప్రతి ప్రయోగాన్ని మన కళ్లముందు జరుగుతున్నట్లుగా అనిపించేవి.
ఆయన తరగతి గది ఒక ప్రయోగశాలలా, బ్లాక్‌బోర్డు ఒక రంగస్థలంలా మారేది. విద్యార్థులు కేవలం శ్రోతలుగా ఉండేవారు కాదు; మనసుతో ఆ ప్రయోగాల్లో పాల్గొనేవారు. అందుకే ఎవరూ ఆయన తరగతిని మిస్ కావాలనుకునేవారు కాదు. తరగతి ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుందా అని ఆసక్తిగా ఎదురుచూసేవాళ్లం.
ప్రయోగాలు జీవం పొందినప్పుడు
హాథోర్న్ అధ్యయనాల ద్వారా పని ప్రదేశంలో గుర్తింపు, పర్యవేక్షణ, సమాచార ప్రసారం, అనధికారిక సమూహాల ప్రభావాన్ని ఆయన వివరించేవారు. పావ్లోవ్ ప్రయోగంతో అనుబంధం ద్వారా అభ్యాసం ఎలా ఏర్పడుతుందో, థార్న్‌డైక్ ద్వారా ప్రయత్నం–పొరపాటు పద్ధతిని, స్కిన్నర్ ద్వారా ప్రోత్సాహం మరియు పరిణామాల ప్రభావాన్ని, బండూరా ద్వారా పరిశీలన–అనుకరణను, యాష్ ప్రయోగం ద్వారా సమూహ ఒత్తిడిని అర్థమయ్యేలా చేసేవారు.
పుస్తకంలో చదివితే నిర్వచనాలుగా కనిపించే భావనలు, ఆయన బోధనలో మానవ ప్రవర్తనకు సంబంధించిన సజీవ దృశ్యాలుగా మారేవి. సిద్ధాంతం జ్ఞాపకంలో నిలవాలంటే దానికి కథ, సందర్భం, భావోద్వేగం, ప్రశ్న—ఈ నాలుగింటినీ జోడించాలనే విషయాన్ని ఆయన తరగతులు చెప్పకనే చెప్పాయి.
ఇది అనుభవాత్మక అభ్యాసమేనా?
సాంప్రదాయ అర్థంలో అనుభవాత్మక అభ్యాసం అంటే విద్యార్థులు స్వయంగా ఒక కార్యాచరణలో పాల్గొని, దాని ఫలితాన్ని పరిశీలించి, ఆ అనుభవంపై ప్రతిబింబించి, సిద్ధాంతంతో అనుసంధానించి, కొత్త పరిస్థితిలో ఉపయోగించడం. Prof. K. Seshaiah గారి తరగతుల్లో మేము ఆ ప్రయోగాలను భౌతికంగా నిర్వహించలేదు. అయినప్పటికీ, ఆయన బోధన అనుభవాత్మక ప్రభావాన్ని సృష్టించింది. ఊహ, భావోద్వేగం, పరిశీలన, ఆలోచన ద్వారా సిద్ధాంతాన్ని మేము మానసికంగా అనుభవించాము.
అందువల్ల దానిని కేవలం ఉపన్యాస పద్ధతి అని చెప్పడం తక్కువే అవుతుంది. అది కథనం, నాటకీయత, మానసిక భాగస్వామ్యం, ప్రతిబింబం కలిసిన ఒక immersive learning అనుభవం.
పావ్లోవ్ సిద్ధాంతంతో ఒక సారూప్యం
పావ్లోవ్ Classical Conditioning ప్రయోగంలో, సహజంగా స్పందన కలిగించే ఆహారంతో ఒక శబ్దాన్ని పదేపదే అనుసంధానించడం వల్ల, తర్వాత ఆ శబ్దమే స్పందనను కలిగించింది. మా విద్యార్థి జీవితంలో Prof. K. Seshaiah గారి తరగతి కూడా ఒక సానుకూల అనుబంధాన్ని నిర్మించింది. ఆయన పేరు, ఆయన పీరియడ్ లేదా ఆయన తరగతి ప్రారంభమయ్యే సమయం—ఇవన్నీ మనలో సహజంగానే ఆసక్తి, శ్రద్ధ, ఉత్సాహాన్ని మేల్కొలిపేవి.
ఇది కఠిన శాస్త్రీయ అర్థంలో పావ్లోవియన్ కండిషనింగ్ అని చెప్పడం కాదు; పునరావృతమైన సానుకూల అభ్యాస అనుభవం ఎలా ముందస్తు ఆసక్తిని కలిగిస్తుందో తెలిపే ఒక సారూప్యం మాత్రమే. మేము ఆయన బోధనకు “అలవాటు” పడలేదు—అభ్యాసానందానికి ఆకర్షితులమయ్యాము.
నేటి ఉపాధ్యాయులకు ఆయన ఇచ్చిన పాఠం
- సిద్ధాంతాన్ని ఒక కథగా, సందర్భంగా మార్చాలి.
- విద్యార్థిని మానసికంగా పాఠంలో భాగస్వామిని చేయాలి.
- నిజజీవిత ఉదాహరణలతో భావనకు ప్రాసంగికత కల్పించాలి.
- ప్రశ్నలు, స్వరభేదం, హావభావాలతో ఆసక్తిని నిలబెట్టాలి.
- పాఠం ముగిసిన తర్వాత కూడా ఆలోచించేలా చేయాలి.
సాంకేతిక సాధనాలు, స్మార్ట్ బోర్డులు, డిజిటల్ కంటెంట్ విద్యకు సహాయపడతాయి. కానీ విద్యార్థిలో ఆసక్తిని రగిలించే ఉపాధ్యాయుని వ్యక్తిత్వాన్ని అవి భర్తీ చేయలేవు. బోధనలో నిజమైన మాంత్రికత్వం సాధనాల్లో కాదు—విషయంపై ఉన్న పట్టు, విద్యార్థిపై ఉన్న శ్రద్ధ, జ్ఞానాన్ని సజీవంగా మార్చగల సామర్థ్యంలో ఉంటుంది.
నా అభిప్రాయం
Prof. K. Seshaiah గారు మాకు నిర్వహణ సిద్ధాంతాలను మాత్రమే బోధించలేదు; ఒక మంచి ఉపాధ్యాయుడు సిద్ధాంతాన్ని ఎలా అనుభవంగా మార్చగలడో చూపించారు. అనుభవాత్మక అభ్యాసానికి ప్రతిసారీ ప్రయోగశాల, క్షేత్ర పర్యటన లేదా simulation అవసరం లేదు. అసాధారణ ఉపాధ్యాయుని చేతిలో ఒక సాధారణ తరగతి కూడా జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే అభ్యాస అనుభవంగా మారుతుంది.
విద్యార్థులు కొన్ని నిర్వచనాలను మరచిపోవచ్చు. కానీ జ్ఞానాన్ని తమ కళ్లముందు సజీవంగా నిలిపిన గురువును మాత్రం ఎప్పటికీ మరచిపోరు.
English
A Classroom That Remains Alive in Memory
The classes of Prof. K. Seshaiah of the Department of Commerce, Sri Venkateswara University, remain vivid in my memory. He taught landmark experiments from Management and Psychology theoretically. Yet his dramatic narration, changes in voice, expressive gestures and carefully chosen examples made every experiment appear to unfold before our eyes.
His classroom became a laboratory and the blackboard became a stage. We were not merely listeners; we participated mentally in every situation he described. No student wanted to miss his class. We waited eagerly for his lectures and remained absorbed from the beginning to the end.
When Experiments Came Alive
Through the Hawthorne Studies, he explained the influence of recognition, supervision, communication and informal groups at the workplace. Pavlov helped us understand learning through association; Thorndike demonstrated trial and error; Skinner showed the influence of reinforcement and consequences; Bandura revealed the power of observation and modelling; and Asch illustrated the pressure that a group can exert on individual judgement.
Concepts that appeared as definitions in a textbook became living scenes of human behaviour in his classroom. His teaching silently conveyed an enduring lesson: if a theory is to remain in the learner’s memory, it must be connected with a story, a context, an emotion and a question.
Was It Experiential Learning?
In its conventional sense, experiential learning requires learners to participate in an activity, observe its outcome, reflect upon it, connect it with a concept and apply the learning to a new situation. We did not physically conduct these experiments in Prof. K. Seshaiah’s classes. Nevertheless, his teaching created an experiential effect. Through imagination, emotional involvement, observation and reflection, we experienced the theory mentally.
It would therefore be inadequate to describe his method as a mere lecture. It was an immersive learning experience combining storytelling, dramatisation, intellectual participation and reflection.
An Analogy with Pavlov’s Principle
In Pavlov’s Classical Conditioning experiment, a sound repeatedly associated with food eventually produced a response on its own. In our student life, Prof. K. Seshaiah’s classes created a similarly positive association. His name, his period on the timetable or the approaching time of his lecture naturally generated attention, curiosity and enthusiasm among us.
This does not mean that his teaching was Pavlovian conditioning in the strict scientific sense. It is an analogy showing how repeated positive learning experiences can create anticipation and readiness to learn. We were not addicted to a teaching style; we were captivated by the joy of learning that it produced.
A Lesson for Today’s Teachers
- Transform theory into a story and a meaningful situation.
- Make students mentally participate in the lesson.
- Connect concepts with real-life examples.
- Sustain attention through questions, voice and expression.
- Encourage students to continue reflecting after the class ends.
Technology, smart boards and digital content can support education, but they cannot replace a teacher who kindles curiosity. The true magic of teaching does not lie in the equipment. It lies in mastery of the subject, concern for students and the ability to make knowledge come alive.
My View
Prof. K. Seshaiah did more than teach us management theories; he showed us how an exceptional teacher could transform theory into experience. Experiential learning does not always require a laboratory, field visit or simulation. In the hands of an extraordinary teacher, an ordinary classroom can become a learning experience remembered for a lifetime.
Students may forget some definitions, but they rarely forget the teacher who made knowledge come alive before them.
I Reflect. You Respond.
#MVRTalks #ExperientialLearning #ManagementEducation #PsychologyOfLearning #TeachingExcellence #ProfKSeshaiah #IReflectYouRespond